دوربین مستندساز در جنگ، اسلحه اوست

به گزارش روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، علی تک‌روستا، کارگردان مستند در گفتگو با سوره سینما درباره وضعیت این روزهای جامعه از منظر تصویر و قاب سینما گفت: روزهایی است که گرچه غم‌های بزرگی در دل داریم، اما همچون فوتبالیستی هستیم که با سر و دست شکسته، با غیرت و مردانگی برای پیروزی نهایی می‌جنگد. در این مسیر، همه دست در دست هم، با همدلی، بار دیگر تمدن چند هزار ساله ایران را به رخ جهانیان می‌کشیم. مهم‌ترین شاخصه این دوره، نمایان شدن چهره واقعی ظالمان عالم، از جمله آمریکا و صهیونیسم و حامیان آن‌هاست؛ به‌گونه‌ای که ملت‌های جهان بیش از گذشته به باطن واقعی این جریان‌ها پی برده‌اند.

این کارگردان مستند با تأکید بر نقش هنر در چنین شرایطی بیان کرد: هنر و به‌ویژه سینمای مستند می‌تواند نقش بسیار مهمی در این دوره حساس ایفا کند. گاهی یک اثر موسیقی می‌تواند به اندازه یک موشک اثرگذار باشد و در این مدت نیز نمونه‌های روشنی از این تأثیرگذاری را دیده‌ایم. مستند نیز می‌تواند در آگاهی‌بخشی به نسل حاضر و آینده نقش کلیدی داشته باشد. از یک سو، امکان تولید و پخش سریع آثاری برای آگاهی‌بخشی مقطعی جامعه وجود دارد و از سوی دیگر، با تحقیق و پژوهش دقیق‌تر باید آثاری ماندگار برای ثبت در تاریخ تولید شود. این آثار می‌توانند در کنار به تصویر کشیدن حقانیت و مظلومیت مردم و شهدا، قاب‌هایی از مردانگی، ایستادگی و غیرت ایرانی را به یادگار بگذارند و به‌عنوان اسناد تصویری در حافظه تاریخی باقی بمانند.

کارگردان مستند «آلبوم‌های بی‌صدا» درباره وظیفه مستندساز در چنین شرایطی گفت: دوربین مستندساز در این برهه از تاریخ، همچون اسلحه سربازی است که در خط مقدم می‌جنگد. رسالت هنرمند و مستندساز، فارغ از هر نگاه یا گرایش سیاسی، در شرایط کنونی به تصویر کشیدن واقعیت‌های این روزهاست. با توجه به جایگاه و محبوبیت هنرمندان در میان نسل جوان، آن‌ها می‌توانند با موضع‌گیری مناسب و حمایت از حقیقت، نقش مهمی در این مقطع حساس ایفا کنند.

کارگردان مستند «شهید روستا» در ادامه با مقایسه کارکرد هنر و رسانه‌های خبری توضیح داد: هنر و سینما از یک سو و خبر و رسانه‌های خبری از سوی دیگر، هر یک به‌شیوه‌ای متفاوت در بیان واقعیت‌ها نقش دارند. با این حال، آثار هنری به دلیل درگیر کردن احساسات و ادراک مخاطب، می‌توانند تأثیر عمیق‌تر و ماندگارتری در انتقال مفاهیم داشته باشند.

این کارگردان مستند درباره عوامل تأثیرگذاری یک اثر مستند نیز بیان کرد: گاهی در مسیر تولید یک مستند، برای متفاوت بودن، به پیچیدگی‌هایی روی می‌آوریم؛ در حالی که سادگی خود می‌تواند به خلق روایتی قابل لمس و قابل درک برای مخاطب منجر شود. در تولید مستند باید تلاش کرد تا بدون دخالت مستقیم کارگردان در رویدادها، واقعیت‌ها به شکلی هنری به تصویر کشیده شوند. یکی از مهم‌ترین عناصر تأثیرگذار در روایت مستند، عشق و علاقه سازنده به سوژه، قصه و روایت است. اگر این ارتباط از دل برآید، قطعاً بر دل مخاطب نیز خواهد نشست و اثرگذاری آن را چندین برابر خواهد کرد.

علی تک‌روستا در پایان با اشاره به اهمیت ثبت دقیق رویدادها برای آینده گفت: مستندساز باید بتواند عمق رویدادها و ابعاد مختلف آن را به‌گونه‌ای بازنمایی کند که هم در حافظه تاریخی ثبت شود و هم برای مخاطبان بین‌المللی قابل درک باشد. این امر نیازمند نگاه دقیق، روایت صادقانه و پرهیز از اغراق یا پیچیدگی‌های غیرضروری است تا حقیقت، به شکلی روشن و ماندگار منتقل شود.

منبع: سوره سینما