93/09/10

گزارشی از جلسات نقد و بررسی فیلم های جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت;جای خالی اسطوره‌سازی در سینمای مستند ایران

از عصر دیروز، جلسات نقد و بررسی فیلم‌های هشتمین جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت آغاز شد.

به گزارش روابط عمومی جشنواره، فیلم‌های H2O mx، خرابات، عیّار مشروطه از آثار منتخبی بودند که با حضور شاهین امین و کیوان کثیریان مورد نقد قرار گرفتند.

خوزه کوئن کارگردان مکزیکی مستند H2O mx در این نشست گفت: بحران شدید آب در کشور من یک واقعیت است و با این فیلم مستند تلاش کرده‌ام به نوعی مردم تمام کلانشهرها که در ارتباط مستقیم با این معضل هستند را با واقعیت‌ها آشنا کنم. مردم نسبت به این موضوع ناآگاه هستند و به همین دلیل از همه می‌خواهم که مطالعه‌شان را در این زمینه افزایش دهند.

وی افزود: ما در پروسه ساخت این فیلم مستند تلاش کردیم تمام تصاویرمان را زمینی بگیریم، اما برای تکمیل و نشان دادن عمق فاجعه از تصاویر هوایی هم استفاده کرده‌ایم. نکته بسیار مهم برای ما این بود که نخواستیم دولت را در مواجه با کنترل بحران آب ناتوان نشان دهیم و به همین دلیل به این نتیجه رسیدیم که آن‌ها را در ساخت فیلم با خودمان همرا کنیم.

شاهین امین منتقد سینما درباره این فیلم اظهار داشت: در این مستند شاهد پلان‌های خوب و زیبایی هستیم که حاصل کار و نگاه درست کارگردان است، اما مهم‌ترین نکته در این مستند دادن امید به مردم شهر در مواجه با بحران است؛ چرا که معتقدم فیلمساز علاوه بر نشان دادن بحران شدید راهکار و وحدت را در از بین بردن آن به خوبی نشان داده است. استفاده درست از موسیقی و ریتم خوب تدوین از دیگر امتیازات این فیلم مستند است که به جذابیت‌های بصری موجود در فیلم افزوده است. ای کاش مستندسازان ما نیز علاوه بر این‌که به نمایش مشکلات و نقد وضعیت و بحران‌های موجود در جامعه می‌پردازند، از طرفی هم روحیه مبارزه‌جویی را در آثارشان در نظر بگیرند.

مستند «خرابات» ساخته آرش اسحاقی دومین فیلمی بود که مورد بحث و نقد قرار گرفت. ابتدا اسحاقی طی سخنانی اظهار داشت: خرابات فیلمی‌ست‌ که شش سال برای ساخت آن زمان صرف کرده‌ام و با راش‌های این فیلم می‌توان چندین مستند دیگر هم ساخت اما به لحاظ داشتن محدودیت نمی‌توان از آن‌ها استفاده کرد!

وی ادامه داد: اصلاً علاقه‌ای به گرفتن پلان‌هایی ندارم که شبیه به گزارش شود و فیلم را از شرایط مستندگونه خود خارج کند. خرسندم که برای این فیلم با ارگان خاصی کار نکرده‌ام تا به من برای ساختن چنین فیلمی‌ بازه زمانی بدهند و تحت فشار قرار بگیرم، چرا که از نظر من تعیین زمان برای ساخت یک مستند اصلا درست نیست.

شاهین امین هم در نقد و بررسی این فیلم گفت: انصاف کارگردان در پرداخت به موضوع فرقه‌های مختلف را مهمترین ویژگی می‌دانم. ساختن چنین فیلمی‌ بسیار سخت است اما اسحاقی توانسته با رعایت این خطوط منصفانه، گروه فرقه‌های مختلف را به تصویر بکشد. البته کوتاه کردن فیلم تا این حد و استفاده نکردن از تصاویری که مورد علاقه کارگردان بود، شجاعت می‌خواست که ظاهراً کارگردان از این شجاعت برخوردار است.

در ادامه، محمود یارمحمدلو کارگردان مستند «عیّار مشروطه» پشت تریبون قرار گرفت و گفت: قبل از این فیلم شخصاً نمی‌دانستم که حتی قبر ستارخان در کجا واقع شده است اما به آرامی‌ با ویژگی‌های وی و همچنین آنچه در جریان تلاش‌های او در راه آزادی اتفاق افتاده بود آشنا شدم.

وی افزود: هیچ‌گونه فضاسازی در جهت اسطوره‌سازی ستارخان در فیلم انجام نداده‌ام و تلاش کرده‌ام به تاریخ وفادار بمانم. امیدوارم شرایطی فراهم شود تا به معرفی کار‌های دیگری که ستارخان برای این سرزمین انجام داده است بپردازیم. این فیلم به دلیل این‌که من تحت عمل جراحی گردن قرار گرفتم شش ماه فیلمبرداری‌اش متوقف شد، اما مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی در این راستا همکاری کرد. مردم تبریز نیز زمانی که متوجه شدند قرار است فیلمی‌ در ارتباط با ستارخان ساخته شود، از هیچ‌گونه کمکی دریغ نکردند.

منتقد این نشست (شاهین امین) هم در تحلیل فیلم گفت: اینکه «عیّار مشروطه» به سمت اسطوره‌سازی نرفته است را می‌توان نقطه ضعف فیلم دانست، چراکه معتقدم ما امروز نیاز داریم به سمت اسطوره‌سازی در سینما حرکت کنیم. باید افراد بزرگ جامعه را برجسته کنیم. دیگر زمان آن رسیده که به جای اسطوره‌های غربی همانند «بت من» و «هری پاتر» که مردم به راحتی آن‌ها را می‌شناسند ما اسطوره‌های خودمان را به تصویر بکشیم. متاسفانه مردم ما اسطوره‌های غربی را به خوبی می‌شناسند ولی به هیچ عنوان اطلاعاتی در ارتباط با بزرگان ما در عرصه‌های مختلف که در این سرزمین زیسته‌اند ندارند.

سامی‌ سردار ملی (نواده ستارخان) نیز در این نشست گفت: واقعا از همه می‌خواهیم بیش از این به فعالیت‌هایی که جدم انجام داده بپردازند. امیدوارم که این مستند تلنگری برای سایر مسئولین در این زمینه شود تا گام‌های بزرگ‌تری در عرصه سینما و تلویزیون برداشته شود.


بازگشت