1395-09-10

همین حوالی؛ بررسی چرایی حضور برخی پدرها و مادرها در خانه سالمندان!

مستند «همین حوالی» به کارگردانی بنیامین اثباتی، به بررسی چرایی حضور برخی پدرها و مادرها در خانه سالمندان می‌پردازد.
بنیامین اثباتی کارگردان عرصه مستند در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری مهر درباره مستند «همین حوالی» که به بخش «خرد و تجربه» دهمین جشنواره بین‌المللی «سینماحقیقت» راه یافته است، گفت: شاید اینطور بتوانم در مورد مستند «همین حوالی» و ایده اولیه آن بگویم که در ابتدا قصد ساختن این مستند وجود نداشت و همه‌چیز با یک گفتگوی ساده میان من و یک سالمند در خانه سالمندان شروع شد.
وی افزود: در گفتگوی آن روز که البته با چندین سالمند یعنی حدود ۳۲ نفر صورت گرفت، نوبت به زن سالمندی رسید که ۸۱ سال سن داشت. در میانه‌ی گفتگو از او پرسیدم چرا به خانه سالمندان آمدی؟ او جواب داد من در کنار خانواده فرزندم مدتی زندگی می‌کردم اما به مرور مشکلاتی میان من و عروسم درگرفت که در نهایت با دعوا و مرافه میان من و عروسم از خانه رانده شدم و به اینجا آمدم. به او گفتم: پسرت در این میان چه راهی را پیش می‌گرفت؟ او گفت: او هم طرفدار زنش بود و تصمیم به بیرون کردن من را با هم داشتند.
اثباتی عنوان کرد: دقیقاً در همان حین بود که یک سوال ساده در ذهن من ایجاد شد که ایده ساخت مستند «همین حوالی» شد و آن اینکه چرا باید برای این زن ناراحت بود و برای او افسوس خورد و فرزند و عروسش را محکوم کرد، شاید حق با فرزند و عروسش باشد! برای پاسخ به این پرسش با دوندگی‌های زیاد گفتگویی را با عروس و پسر ترتیب دادم و نتیجه گفتگوها چیز دیگری را روشن کرد؛ اینکه شاید حق با زن سالمند نباشد، در نتیجه رویکرد مستند من که در فضایی در تایید سالمندان پیش می‌رفت، مسیر خود را تغییر داد و این جمله باعث شکل‌گیری مستند «همین حوالی» شد: «شاید بخشی از کسانی که در خانه سالمندان هستند خودشان مقصرند.» بر همین اساس تمامی گفتگوها با دیگر سالمندان، فیلم با توجه به همین جمله پیش رفت و نتایج قابل توجهی را نمایان کرد.
این کارگردان بیان کرد: در ادامه کار و در روند شکل‌گیری این مستند با کودک ۸ ساله تا سالمندان ۸۰ ساله مصاحبه و گفتگو شد؛ یعنی چیزی حدود ۸۲ ساعت گفتگو. بر همین اساس محوریت تمامی سوال‌ها که در اصل مسیر مستند را طی می‌کرد به روابط میان والدین و فرزندان از کودکی تا حال اشاره می‌کرد، اینکه چقدر خواسته‌ها و نیازهای فرزندان در دوران‌های مختلف زندگیشان با پدر و مادر مورد توجه قرار گرفته و چقدر والدین به آنها توجه ویژه داشته‌اند. مواردی مثل خرید دوچرخه که چقدر می‌تواند مورد کوچکی باشد اما یک جوان ۳۷ ساله هنوز به عنوان یک عقده از آن یاد می‌کند. انتخاب رشته تحصیلی، انتخاب همسر، گرفتن تولد در کودکی، انتخاب کار، انتخاب دوست و موارد بیشماری که در مثال کوچک بود اما به دلیل نادیده گرفته شدن آنها توسط پدران و مادرانشان، حال در سنین بزرگسالی به عقده‌ها و گره‌های غیر‌قابل حلی تبدیل شده بودند و فاصله میان آنها را هر روز زیادتر می‌کرد و محبت و دلبستگی را به مرور از بین می‌برد.
اثباتی ادامه داد: نکته جالب‌تر این بود که به دلیل نادیده گرفته شدن بخش قابل توجهی از نیاز‌های فرزندان در دوران‌های پیشین، حال امروز گسلی بزرگ میان آنها و والدینشان شکل گرفته است و در نهایت امروز که والدین به دلایل مختلف جسمی، روحی و رفتاری به فرزندانشان احتیاج پیدا کرده‌اند، حال فرزندان هستند که خواسته‌های والدین را نادیده می‌گیرند و توجه جدی به آنها نمی‌کنند. شاید این رفتار نتیجه همان برخورد‌ها از طرف والدین در دوران کودکی و جوانی باشد.
این مستندساز بیان کرد: به نظر من مستندهای گوناگونی در رابطه با سالمندی و پیر شدن ساخته شده و عموماً در این مستندها حق با والدین بوده و بی‌مهری همیشه از طرف فرزندان تصویر شده است، چه در تلویزیون و چه در رسانه‌های دیگر تصویری و متنی؛ اما چرا نباید یکبار زاویه دوربین را برگرداند و با نگاهی موشکافانه و پژوهشگرانه به رفتار والدین در دوران‌های قبل نگاه نکرد؟ آیا این جمله نمی‌تواند درست باشد که: «شاید بخشی از کسانی که در خانه سالمندان هستند و یا به نوعی به فراموشی توسط فرزندانشان دچار شده اند، خودشان مقصرند؟»
وی گفت: یادم می‌آید در حال پر کردن فرم شرکت در جشنواره در قسمت خلاصه داستان نوشتم: «همین حوالی؛ مستندی که باید دیده شود» تمامی گفتگوها که با ۱۸ نفر در فیلم در فضاهای مختلف تصویری انجام شده، در راستای بررسی و پژوهش همین معضل است و شاید مستند «همین حوالی» مستندی در مورد روابط میان والدین و فرزندان، این بار تلنگری به برخی رفتار‌های والدین باشد تا فرزندان.
اثباتی در پایان اظهار کرد: مستند «همین حوالی» با زمان ۳۰ دقیقه در مدت ۳ سال تصویربرداری، برای دهمین جشنواره «سینماحقیقت» تهیه و به دبیرخانه جشنواره ارایه و در بخش رقابتی «خرد و تجربه به همراه ۹ فیلم دیگر پذیرفته شد. امیدوارم نگاهی که در این مستند از طرف تیم تولید وجود داشته، با حساسیت قابل‌توجهی از طرف جشنواره «سینماحقیقت» رو به رو شود.
گفتنی است که عوامل ساخت این فیلم عبارتند از پژوهشگران: بنیامین اثباتی، سمانه اصفهانی و نرگس عارفی‌مقدم، دستیار کارگردان: مهدی جعفری، تصویربرداران: وحید نجف‌زاده، بنیامین اثباتی، صدابردار: وحید نجف‌زاده، صداگذار: ایمان آریسیان، مشاور کارگردان: ابراهیم بزرگ‌نیا، تدوین: بنیامین اثباتی، هماهنگی و برنامه‌ریزی: مهدی مشهور، مدیر تولید: امیر فیاض، مدیر روابط‌عمومی: سیدمرتضی دارابی، انتخاب عکس‌ها: سمانه اصفهانی، مترجم: کریم اثباتی، تیزر: علیرضا شادمنش، اصلاح رنگ: علیرضا کیهان، تهیه‌کننده: بنیامین اثباتی.

بازگشت