1395-09-17

دکتر اسلامیان از بخش «خرد و تجربه» جشنواره سینماحقیقت می‌گوید؛ فیلم مستند در خدمت بازنشستگان

دهمین جشنواره سینماحقیقت به استقبال تکریم بازنشستگان، با تاکید بر سالمندی پویا رفته است. به همین بهانه پای صحبت‌های دکتر محمود اسلامیان مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری نشستیم تا از دلایل مستندسازی در این حوزه و فیلم‌های بخش خرد و تجربه با وی گفتگو کنیم...
آقای دکتر؛ حضور صندوق بازنشستگی کشوری در جشنواره سینماحقیقت برای رسیدن به چه اهدافی بوده است؟
صندوق بازنشستگی کشوری به عنوان نهاد متولی مسایل اجتماعی و اقتصادی بازنشستگان با مساله‌ای مواجه بود، به این صورت که تا به حال آن‌طور که ما انتظار داشتیم، جامعه مخاطب ما به‌طور خاص بازنشستگان و عام‌تر از آن مردم عادی با مسایل بازنشستگان آن‌طور که بایسته و شایسته است، آشنا نشده‌اند. در نتیجه ما براساس راهبردهایی که در این صندوق تعیین کردیم، به دنبال آن بودیم که از تمام ظرفیت‌ها برای بلندترکردن صدای بازنشستگان که ما نماینده آنها هستیم، استفاده کنیم. این ظرفیت‌ها شامل فضای رسانه‌ای کشور، تشکل‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد و جامعه هنری کشور است. طبعا زمانی که سراغ هنر می‌رویم، سینما جایگاهی خاص دارد و ما به دنبال این بودیم با توجه به مسایلی که بازنشستگان دارند و محدودیت‌هایی که ما به لحاظ اقتصادی و اجتماعی داریم و از آن‌جا که سینمای مستند می‌تواند در انعکاس مسایل بازنشستگان رسا و کمک‌کننده باشد، سراغ این نوع از سینما برویم. راهبرد اصلی ما عمومی‌کردن مسایل بازنشستگان در جامعه و قشر بازنشستگان است. این موضوع در کنار موضوعی دیگر برای‌مان بسیار حائزاهمیت بود. در پیش‌نویس برنامه ششم توسعه، مشکلات صندوق‌های بازنشستگی -نه فقط صندوق ما- در کنار بحران آب و محیط‌زیست مورد توجه قرار گرفته بود. در مراحل بعدی و در زمان ارایه لایحه برنامه ششم، این موضوع حذف شد. با توجه به اتفاقی که افتاد ،به این نتیجه و راهبرد رسیدیم که حل مسایل صندوق‌های بازنشستگی در گرو عمومی‌کردن آن است و برای عمومی‌کردن آن باید از همه ظرفیت‌ها استفاده کنیم. هنر و به‌خصوص سینمای مستند و داستانی، بخشی از راهبرد ما برای بلندترکردن صدای صندوق به عنوان نماینده بازنشستگان به منظور حل مسایل آنان در دهه آتی است.
* امسال با توجه به این‌که هنوز صندوق در امر تولید فیلم مستند وارد نشده است، چه فیلم‌هایی مورد داوری قرار گرفتند؟
ما در گام اولی که امسال برداشتیم، در تولیدات نقشی نداشتیم و از بین 10 فیلم مرتبط به موضوع سالمندان سه فیلم را برگزیده‌ایم، اما در گام دوم در حال امضای تفاهمنامه‌ای بین صندوق بازنشستگی کشوری و مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی که زیرمجموعه وزارت ارشاد است، برای حمایت از تولید و ساخت 10 فیلم در جشنواره سینماحقیقت سال آینده هستیم. ما به صورت 50-50 با مرکز برای تقبل هزینه‌های ساخت این فیلم‌ها توافق کرده‌ایم. گام سوم ما این است که در آینده و در دولت بعدی یک جشنواره مختص حوزه بازنشستگی و سالمندان برگزار کنیم، تا مثل جشنواره‌های تخصصی دیگر که در کشور برگزار می‌شوند، جشنواره اختصاصی قدرتمندی در حوزه بازنشستگی و سالمندی داشته باشیم.
* چه سرفصل‌هایی برای انتخاب فیلم‌های امسال تعریف کرده بودید؟
یکسری از مفاهیم به عنوان نیازهای خیلی جدی جامعه بازنشستگان ما است. بازنشستگان خیلی علاقه‌مند هستند که بازنشستگی مترادف با ازکارافتادگی تلقی نشود، یعنی جامعه این تصور را نداشته باشد که هر بازنشسته‌ای ازکارافتاده است. مهم‌ترین نیازی که بازنشستگان دارند، نیاز به حضور در جامعه و دیده‌شدن است. مشارکت‌پذیری آن‌ها در جامعه بسیار حائزاهمیت است. جوامعی که از ما به لحاظ اجتماعی و اقتصادی پیشرفته‌تر هستند، در این زمینه تجربه‌های خیلی خوبی دارند که از بازنشستگان در کارهای داوطلبانه استفاده می‌کنند و این اقدامات داوطلبانه بسیاری از گره‌های اقتصادی و اجتماعی آن جوامع را باز می‌کند. در نتیجه، در کنار این‌که ما می‌خواهیم نگرش جامعه را نسبت به بازنشستگان و سالمندان تغییر دهیم و از ظرفیت‌های آن‌ها به عنوان گنجینه‌ای از خرد و تجربه استفاده کنیم، اصلی‌ترین موضوعی است که مدنظر ما بود.
* تعامل شما با مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی چه کیفیتی داشت؟
از این تعامل و ارتباط راضی هستیم و امیدواریم ان‌شاءالله بتوانیم آن را ادامه بدهیم. من فکر می‌کنم ظرفیت‌های بسیار زیادی در این زمینه وجود دارد. جشنواره سینماحقیقت به عنوان مهم‌ترین رویداد سینمای مستند کشور، جایگاه ویژه‌ای دارد. در صورت تدوین یک نقشه راه می‌توانیم گام‌های موثری برداریم. با توجه به جایگاهی که مرکز گسترش و جشنواره سینماحقیقت دارد، بخش قابل‌توجهی از برنامه‌های‌مان را در صورت برخورداری از یک نقشه راه و ریل‌گذاری مناسب می‌توانیم جامه‌عمل بپوشانیم.
* فکری برای نمایش فیلم‌های این دوره و دوره‌های بعد که صندوق هم در ساخت آن‌ها دخیل است برای عامه مردم شده است؟
ما در این زمینه چند ظرفیت داریم. طبق گفته دوستان در مرکز گسترش، مذاکرات خیلی خوبی با صداوسیما انجام شده که از طریق شبکه مستند این فیلم‌ها پخش شود. ما بعد از این جشنواره، از تمام توان خود استفاده می‌کنیم تا سانس‌های کم‌بیننده بعضی از سینماها را در رایزنی با اتحادیه سینماداران و همچنین معاونت سینمایی به نمایش فیلم‌های خود اختصاص دهیم. اتفاقا این سانس‌ها معمولا صبح است و مورد استقبال بازنشستگان قرار می‌گیرد. این امر هم با اختصاص یارانه از طرف ما و وزارت ارشاد محقق خواهد شد. همچنین در زمان برگزاری جشنواره سینماحقیقت نیز با هماهنگی‌های صورت‌گرفته از طریق کانون‌ها و نهادهای بازنشستگان قرار شده روزانه ۱۵۰ نفر از بازنشستگان به تماشای فیلم‌های جشنواره بنشینند. صندوق بازنشستگی کشوری امکاناتی را در طول 10 سال گذشته با نام خانه امید فراهم آورده است. خانه امید پاتوق فرهنگی بازنشستگان در شهرهای مختلف است. در ۲۸ استان، ۳۹ خانه امید داریم. یکی از برنامه‌های آتی ما بعد از جشنواره، نمایش این فیلم‌ها و فیلم‌های مربوط به حوزه بازنشستگی در این پاتوق‌های فرهنگی است.
* و برنامه دیگر هم هست که به آن اشاره نکرده باشد؟
صندوق بازنشستگی حدود یک‌میلیون و300هزار بازنشسته دارد. حدود ۷۰درصد آن‌ها از سه دستگاه دولتی بازنشسته شده‌اند که این دستگاه‌ها به ترتیب آموزش‌وپرورش، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است، یعنی سه دستگاهی که عموما فرهنگی هستند، به‌ویژه وزارتخانه‌های آموزش‌وپرورش و علوم، همچنین دانشگاه‌های وزارت درمان و آموزش‌پزشکی در حوزه صندوق بازنشستگی هستند. این وزارتخانه‌ها نقش بسیار زیادی در حیطه فرهنگی و آموزشی ما دارند. دانش‌آموزان و دانشجویان ما حاصل این نظام فرهنگی و آموزشی هستند. بنابر دلایل خیلی زیاد حقوق این بازنشستگان آن‌طور که باید و شاید با توجه به این تورم لجام‌گسیخته به‌ویژه در دولت قبل افزایش پیدا نکرده و این باعث بروز مشکلات اقتصادی و معیشتی بسیار زیادی برای بازنشستگان شده است.
* الان تعامل با دولت خوب است؟
چشم و گوش دولت آقای روحانی برای دیدن و شنیدن مباحث مربوط به بازنشستگان باز است، اما حکایت دست ما کوتاه و خرما بر نخیل است! یعنی افت شدید قیمت نفت و از‌دست‌رفتن درآمدهای دولت باعث شده دست‌وپای دولت برای افزایش حقوق بازنشستگان بیش از آن‌چه الان افزایش داده، بسته باشد. در نتیجه ما به دلیل این محدودیت‌ها درصدد هستیم بعد اجتماعی موضوع را پررنگ کنیم، احساس اثربخشی و دیده‌شدن را برای بازنشستگان زیاد کنیم و باتوجه به فرهنگی‌بودن بخش زیادی از بازنشسته‌ها، امیدواریم مشارکت بازنشستگان در این برنامه‌ها بیشتر باشد. همچنین امیدوارم مرکز گسترش و سایر نهادهای فرهنگی، ما را در این حرکت که بیشتر از جنس فرهنگی و خیر جمعی در آن است، کمک کنند.
* گفتگو از: ليلا عليپور
بازگشت