1395-12-16

ورهرام: مستند «زیمل بلوچستان» نخستین فیلم موسیقی‌شناسی مردمی در ایران است

«فرهاد ورهرام» مستندساز و پژوهشگر در نشست بحث و گفتگوی فیلم مستند «زیمل بلوچستان» در کافه گالری «آس» تهران گفت: این مستند، نخستین فیلم اتنوموزیکولوژی (موسیقی‌شناسی مردمی) ایران است.
به گزارش پایگاه خبری- تحلیلی سینماتجربی، عصر دیروز (یکشنبه 15 اسفندماه) فیلم مستند «زیمل بلوچستان» (نواهای کهن) به کارگردانی «مازیار مشتاق‌گوهری» با حضور هنرمندان حوزه سینمای مستند و تعدادی از شخصیت‌های فرهنگی از جمله دکتر «حمید پازوکی» هنرمند نقاش و استاد دانشگاه، دکتر «کامران هروی» مدیر گالری «آس»، «فرهاد ورهرام» مستندساز و پژوهشگر، «مونا زاهد» دبیر سلسله نشست‌‌های نمایش و نقد فیلم مستند در کافه گالری «آس» و مدیر هنری گالری «آس»، «کیوان علیزاده کیانی»، «بابک بهرام‌بیگی» تدوینگر اثر، «حسین ریگی»، «هاله باستانی»، «ناهيد رضايي»، «محمد مقدس»، «منوچهر جهانی» منتقد حوزه موسیقی و روزنامه‌نگار در کافه گالری «آس» تهران به نمایش درآمد و با حضورجمعی از علاقمندان سینمای مستند مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

همه پلان‌ها روی دست گرفته شده است
بعد از نمایش فیلم مستند «زیمل بلوچستان»، مازیار مشتاق گوهری توضیحات کوتاهی در مورد چگونگی ساخت این اثر و همچنین فرهنگ منطقه بلوچستان ارائه داد و اظهار کرد: فیلمبرداری این فیلم دو سال به طول انجامید و همه پلان‌های آن توسط «رضا تیموری» روی دست گرفته شده است و هیچ کدام از پلان‌ها روی سه پایه گرفته نشده است و تمام تلاشمان این بود که روی دست کار شود.
وی در مورد پژوهش این مستند نیز گفت: اولین بار در سال 84 به همراه «محسن شهرنازدار» و «مهران ملکوتی» برای یک کار موسیقایی که ضبط صدا می‌کردند، به بلوچستان سفر کردیم و بعد از آن این نوع موسیقی برایم جالب بود و ارتباطم را قوی‌تر کردم و شروع به کار تحقیقی کردم؛ یک بار در سال 1387 برای ضبط صدا به آنجا سفر کردم ولی چون نمی‌دانستم چه‌کار می‌کنم فقط ضبط می‌کردم تا اینکه ذهنیتم پخته‌تر شد، ولی ارتباطم را همچنان نگه داشته بودم و مشغول تحقیق بودم تا سرانجام این پروژه مستند کلید خورد.

«زیمل بلوچستان» نخستین فیلم موسیقی‌شناسی مردمی در ایران است
در ادامه «فرهاد ورهرام» مستندساز و پژوهشگر در مورد فیلم مستند «زیمل بلوچستان» گفت: در موسیقی ایران افرادی داشته‌ایم که تحقیق کرده‌اند ولی فیلمی که جنبه اتنوموزیکولوژی (موسیقی‌شناسی مردمی) داشته باشد که بتواند هم موسیقی را مطرح بکند و هم زندگی کسانی که در مورد آن موسیقی هستند را به تصویر بکشد و از زاویه زندگی به آنها نگاه کند را در واقع نداشتیم و این اتفاق نیفتاده بود و من فکر می‌کنم مستند «زیمل بلوچستان»، نخستین فیلمی است که می‌توان گفت موسیقی مردم‌شناسی است و در فیلم «کمانچه» ساخته «کیوان علیزاده کیانی» نیز به این امر توجه شده و مردم‌شناسی یک ساز است؛ سرنوشتی که در طول تاریخ این ساز در لرستان پیدا کرده است در این فیلم بیان می‌شود و به نوعی به موسیقی مردم‌شناسی پهلو می‌زند.

«زیمل بلوچستان» نسبت به زندگی نگاه برابری دارد
در بخش دیگری از این برنامه، «ناهید رضایی» مستندساز نیز گفت: شاخص‌ترین نکات فیلم این بود که برخلاف اکثر فیلم‌هایی که به نقاط محروم می‌روند و می‌خواهند فقط در مورد یک شخص نگاه از بالا به پایین داشته باشند، فیلم مستند «زیمل بلوچستان» نسبت به زندگی نگاه خیلی برابری دارد و به نظرم این فیلم اجازه می‌داد که من خودم ببینم و قضاوت کنم.
وی همچنین گفت: مردم‌شناسی در این فیلم به اندازه موسیقی اهمیت داشت؛ موسیقی اصل بود اما بهانه‌ای هم بود در واقع برای دیدن مردم، زندگی، منطقه و مجموعاً یک آشنایی به ما می‌داد که برای من خیلی تاز‌گی داشت.

سینما یک ابزار بسیار مؤثر است
در بخش دیگری از این نشست، دکتر «حمید پازوکی» هنرمند نقاش و استاد دانشگاه نیز گفت: سینما یک ابزار بسیار مؤثر است؛ من فکر می‌کنم اگر کمی بیشتر و مثبت‌تر از این «ابزار» در ارتباط با موسیقی، معماری و هنرهای دستی استفاده کنیم، می‌توانیم این اسلحه فرهنگی‌ را به لحاظ برد و توانایی که دارد، غنی‌تر کرده و به معماری و هنرهای بومی هم توجه بیشتری کنیم.
وی گفت: من جای این توجه را در این فیلم خالی دیدم؛ چون بیننده‌ای مثل من که فکر می‌کنم کم هم نباشد، احتیاج دارد که از مسیرها، شیوه‌ها و جنبه‌های مختلف از این بخش‌های مختلف ایران تغذیه بشود.

نشان‌دادن موسیقی و کاربرد موسیقی در بلوچستان
«مازیار مشتاق گوهری» در پایان این نشست گفت: ما دوست داشتیم استان‌مان را به خوبی معرفی کنیم و همچنین زیبایی‌های آن را نشان دهیم و از طرف دیگر، موسیقی و کاربرد موسیقی در قوم بلوچ دیده بشود.

بازگشت