1396-05-10

گزارش واقعيت بدون در نظر گرفتن درام پنهان در آن تماشاگرى نخواهد داشت

مصطفی خرقه پوش معتقد است: گزارش واقعيت بدون در نظر گرفتن درام پنهان در آن تماشاگرى نخواهد داشت و فقط به درد ثبت در آرشيو مى خورد كه از اين دست فيلم ها در دوره اى بسيار زياد داشتيم.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی \"سینماتجربی\"، در چهارمین جلسه از درس گفتارهاى تدوين مصطفى خرقه پوش مطالبى تحت عنوان \"دراماتيزه كردن فيلم مستند \" بيان كرد .
در اين جلسه ابتدا به تفاوت هاى سينماى داستانى و غير داستانى اشاره شد و سپس نقش تدوين در هر يك مورد بررسى قرار گرفت، بر اين اساس كه اصولا تدوينگر نقش پررنگترى در سينماى مستند ايفا ميكند و گاهى در شكل دادن به ساختار فيلم از كارگردان هم پيشى مي گيرد و به طور كلى مي توان گفت فيلم نهائى محصول مشتركى از اين دو نفر خواهد بود.
وى در مورد فيلمسازانى كه خود اقدام به تدوين فيلمشان ميكنند، گفت: اين فيلمسازان هنگام تدوين بإيد از وجه تدوينگر شخصيت خود استفاده كنند و قادر باشند بين بخش كارگردان وتدوينگروجود خود تفكيك قائل شوند .
در بخش ديگرى ازاين بحث ، مسئله كشف درام در واقعيت موجود درفيلم مستند مطرح شد. وی عنوان کرد : گزارش واقعيت بدون در نظر گرفتن درام پنهان در آن تماشاگرى نخواهد داشت و فقط به درد ثبت در آرشيو مى خورد كه از اين دست فيلم ها در دوره اى بسيار زياد داشتيم . كشف اين درام بايد قبل از رسيدن به اتاق تدوين و در مرحله تحقيق و فيلمنامه رخ داده باشد و اگر چنين شده باشد مسير تدوين روشن و واضح تر است ولى ميدانيم كه در بسيارى موارد چنين نيست و تدوينگر با انبوهى راش بى شكل مواجه است كه بايد رگه هائى از داستان و درام در آنها بيابد و تماشاگر را به دنبال فيلم بكشاند .
خرقه پوش سپس به دو مسير متفاوت در سينماى مستند و داستانى در شكل گيرى درام اشاره كرد و گفت: در سينماى داستانى تلاش فيلمساز درجهت هر چه باور پذيرتر كردن داستان ، فضا و شخصيت ها براى تماشاگر است ولى فيلمساز مستند اين فضا و شخصيت هاى واقعى را از پيش دارد و نيمى از راه را رفته است تنها بايد داستان آنها را كشف كند تا تماشاگر را ترغيب كند و به دنبال خود بكشاند و اين موضوع در هر گونه اى از مستند صدق ميكند چه فيلم در باره يك خيابان يا ساختمان باشد چه در مورد يك شخصيت ، حادثه يا حيات وحش .
به گفته خرقه پوش، در مورد روش هايى كه در تدوين ميتوان براى ايجاد يك فضاى دراماتيك به كار برد يكى طرح پرسش است و جستجوى جواب كه فيلم را به جلو ميراند وتا رسيدن به پاسخ تماشاگر با شما مى آيد ،حتى اگر پاسخ قطعى و نهايى نباشد مسيرى كه تماشاگر با شما طى ميكند لذت بخش خواهد بود .يا ممكن است كه شما ادعايى را در شروع فيلم مطرح كنيد و در تمام طول فيلم به دنبال اثباتش برويد .در هر كدام از اين موارد شما از تكنيكهاى داستانگويى استفاده ميكنيد ، يعنى از روايت ، شخصيت پردازى، فصل بندى ، گسترش، كنش خيزان ، اوج و گره گشايى و غيره.
وی ادامه داد: نكته مهم ديگر شروع خوب و قوى است ،همين طرح سئوال يا ادعا نبايد مبهم يا سردرگم باشد ، در مرحله تدوين ممكن است شمامتوجه شويد پاسخ هاى قانع كننده براى پرسش هاو دلايل محكمى براى اثبات ادعاى طرح شده نداريد ، در اين نقطه است كه بايد تصميم مهمى بگيريد شواهد بيشترى پيدا كنيد سفارش فيلمبردارى اضافه بدهيد از مواد آرشيوى كمك بگيريد يا تغيير مسير بدهيد و توصيه كنيد نقطه تاكيد يا مركز ثقل فيلم را تغيير دهيد .اين تصميم آسانى نيست و نياز به تسلط فراوان بر كليت راشها دارد و اين امكان مداخله خلاقانه در فيلم نبايد ما را ذوق زده كند.
در پايان اين تدوينگر به پرسش هاى حاضرين پاسخ داد و توصيه هايى براى آنان داشت : از مقدمه طولانى پرهيز كنيد، چيزهايى را كه تماشاگر ميداند به او نگوييد، خودتان را جاى تماشاگر بگذاريد او نيامده مستند ببيند آمده فيلم ببيند، از لحظات ظاهرا بى مصرف ( سر وته پلان ها ) استفاده كنيد، ارزش جزء را نسبت به كل در نظر داشته باشيد، از شگردهاى سينماى داستانى پرهيز نكنيد و فيلم را شخصى كنيد ، به طوريكه نگاه شخصى فيلمساز در آن ديده شود.
براى روشنتر شدن بحث ها دو نمونه فيلم در طول اين درس گفتار پخش شد.

بازگشت