آیین نامه پذیرش طرح و تولید فیلم مستند

در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی

 

تعاریف

- فیلم کوتاه: مدت زمان، زیر 40 دقیقه

- فیلم میان مدت: مدت زمان، بین 40 تا 60 دقیقه

- فیلم بلند: مدت زمان، بالای 60 دقیقه

- کارگروه مستند: شورای سه نفره متشکل از مدیر عامل ، معاون مستند و مسئول مستند مرکز

ماموریت کارگروه مستند: این کارگروه طرح های رسیده را پیش از ارائه به شورا از جهت تطبیق با اولویتهای ساختاری و موضوعی مد نظر مرکز بررسی می‌کند. همچنین تصویب نهایی میزان مشارکت مالی و نحوه مالکیت مرکز گسترش در طرح‌های پذیرفته شده به عهده این کارگروه است.

- شورای مستند: شورای هفت نفره متشکل از مدیرعامل، معاون مرکز و حداکثر پنج فیلمساز سینمای مستند به دعوت مرکز به علاوه مسئول مستند مرکز به عنوان دبیر شورا و مدیر تولید مستند مرکز به عنوان مشاور

ماموریت شورای مستند: بررسی طرحهای تایید شده در کارگروه مستند مرکز و داوری طرح‌ها پس از جلسه ارائه طرح توسط فیلمساز و نمایش دمو، ارائه مشاوره و نظارت بر روند تولید در مراحل توسعه طرح، فیلمبرداری و تدوین

 

اولویت‌های ساختاری و موضوعی

قبل از ارائه طرح در شورای مستند مرکز، طرح‌ها و ایده‌ها از دو منظر ساختار و موضوع بررسی و با اولویت‌های مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی سنجیده می‌شوند. این اولویت‌ها توسط مرکز اطلاع‌رسانی‌خواهند شد. اما به طور کلی در ایده‌های مختلفی که به دست مرکز می‌رسند موضوعاتی تازه که کمتر به آنها پرداخته شده باشد، سوژه‌های جذاب و پرکشش و البته موضوعاتی که به مسائل حاد و مشکلات کشور در ابعاد ملی می‌پردازند اولویت دارند. موضوعاتی مانند: کهنسالی و پیرشدن جمعیت، موضوعات حوزه خانواده، زنان و نوجوانان، اقتصاد و معیشت مردم، کارآفرینی و کسب وکارهای نوین، آسیب‌های اجتماعی، مهاجرت، آداب،رسوم، فرهنگ و تاریخ اقوام و ادوار مختلف ایران، تک‌نگاری چهره‌های ملی، محیط زیست، الگوهای و پیشنهادات موفق در مواجهه با مشکلات جامعه از جمله موضوعات دارای اولویت برای تولید در مرکز هستند. از طرفی موضوعات پر تکرار اولویتی نخواهند داشت. موضوعاتی هم که به مسائل به طور کلان و تحلیلی می‌پردازد به نسبت موضوعات محدود و مشخصی و سوژه‌های مناسب، اولویت کمتری دارند.

در بررسی ساختاری هم اولویت مرکز تولید مستندهایی با ساختار و زبان سینما با به کارگیری شیوه روایت و بیان هنری است و مستندهای با ساختار و زبان مستندهای تلویزیونی در اولویت بعدی هستند. طرح‌های مجموعه‌ای و سریالی امکان تولید در مرکز را ندارند.

در نهایت بازارهای پخش و ارائه یک مستند بایستی مشخص باشد و محصول هر طرح باید یا مناسب ارائه در جشنواره‌های داخلی و یا خارجی باشد، یا مناسب اکران سینمایی و نمایش آنلاین باشد، یا قابل ارائه به مراجع مختلف داخلی و خارجی برای دریافت حمایت مالی باشد و یا در اولویت آخر امکان پخش از شبکه‌های تلویزیونی ایران را داشته باشد. 

آیین نامه

 

مقدمه

بنا بر تجربه سال‌های پیشین هر سال نزدیک به 500 طرح از سوی فیلمسازان مستند به عنوان کارگردان یا تهیه‌کننده از مناطق مختلف کشور به مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی جهت بهره‌مندی از مشارکت مالی و حمایت ستادی به مرکز ارسال می‌شود. این در حالیست که بودجه مصوب سالیانه مرکز برای مشارکت در تولید فیلم مستند نهایتا کفاف ده درصد این طرح‌ها را می‌دهد از این رو برای دستیابی به تولیداتی با کیفیت، مرکز گسترش ناچار از بررسی قانون‌مند و  انتخاب سختگیرانه طرح‌های ارسالی است. در این آیین نامه تلاش شده است با بررسی تجربه‌های جهانی در بررسی طرح مستند و نیز اقتضائات و شرایط بومی کشور قواعد بررسی طرح‌های مستند در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی تشریح شود. این آیین نامه به طور دوره‌ای با پیشنهادهای سازنده صنوف سینمای مستند و فیلمسازان و کارشناسان این حوزه قابل تجدید نظر و دقیق‌تر شدن فرایندهای پیش‌بینی شده است.

 

1-  تهیه کننده یا کارگردان طرح ارائه شده می بایست حداقل یکی از شرایط زیر را احراز کند:

-              عضویت در یکی از انجمن‌های صنفی تهیه‌کنندگان یا کارگردانان سینمای مستند با ارائه کارت عضویت و شماره نظام سینمایی معتبر

-              تولید سه مستند قابل قبول

-              تولید دو مستند قابل قبول برای افرادی که تحصیلات مرتبط با سینما دارند

-              تولید یک مستند قابل قبول برای افرادی که توصیه نامه از دو مستندساز شناخته شده و معتبر داشته باشند (متن توصیه‌نامه بنا بر دیدگاه نویسنده آن تنظیم می‌شود)

-              دارا بودن سابقه دریافت جایزه مستند از یکی از جشنواره‌های فیلم فجر، سینما حقیقت، فیلم کوتاه تهران (برای فیلم مستند)، جشن خانه سینما و جشن مستقل سینمای مستند و یا جشنواره‌های معتبر جهانی

-              دارا بودن سابقه دریافت فاند و گرنت برای تولید فیلم مستند از موسسات معتبر جهانی

 

2- کلیه طرح های ارسالی باید الزاما از طریق پر کردن فرم الکترونیک پروپوزال طرح که از طریق سایت مرکز و در آدرس docproposal.defc.ir  در دسترس است انجام شود. هر طرح در صورت تکمیل مدارک مطابق با این آیین نامه و بررسی سوابق فیلمساز و انطباق طرح با اولویت‌های ساختاری و محتوایی مرکز و پذیرش اولیه در کارگروه مستند، جهت بررسی نهایی به شورای مستند ارائه می‌شود. مرکز تلاش خواهد کرد اولویت‌های ساختاری و محتوایی خود را از طریق سامانه‌های ارتباط خود به اطلاع فیلمسازان برساند.

 

3- طرح‌های ارسالی که فرایند ثبت نام و تکمیل مدارک را با موفقیت طی کرده‌اند به ترتیب تاریخ ثبت بررسی می‌شوند. بررسی طرح‌های تکمیل شده‌ برندگان جایزه در جشنواره سینما حقیقت و جشنواره فیلم فجر خارج از نوبت انجام خواهد شد.

 

4- پس از تکمیل فرم الکترونیک و ارسال آن، نتیجه بررسی طرح و سایر اقدامات لازم از طریق همان درگاه ثبت نام طرح و همزمان از طریق ایمیل به اطلاع فیلمساز خواهد رسید. در صورت پذیرش طرح نیز همچنان سایر مراحل عقد قرارداد و عملیات اجرایی از طریق پروفایل فیلمساز در سامانه ثبت نام طرح و همزمان ارسال ایمیل انجام خواهد شد.

 

5- شیوه بررسی طرح در شورای مستند مرکز الزاما به صورت برگزاری جلسه دفاع از طرح (پیچینگ) توسط کارگردان، تهیه کننده یا هر دو، به مدت 5 دقیقه و ارائه تریلر ( یا دمو) به مدت حدود سه دقیقه و پاسخ به پرسش‌های اعضای شورا به صورت حضوری یا برخط (آنلاین)  انجام می‌شود.

                * راهنمای ارائه طرح و راهنمای تولید تریلر برای ارائه در جلسه پیچینگ در سایت مرکز قابل دانلود است.

 

6- پس از تایید طرح و انعقاد قرارداد، شورای مستند در مراحل زیر بر روند تولید نظارت می‌کند:

- ارائه برنامه تولید و پژوهش اولیه

- توسعه طرح

- ارائه تریلر 10 دقیقه از راش اولیه پس از 30 درصد پیشرفت فیلمبرداری

- ارائه تریلر 10 دقیقه‌ای پس از 80 درصد پیشرفت فیلمبرداری (برای مستندهای بلند)

-ارائه  راف کات

- ارائه فاین کات

 

7- براورد مالی تولید برای طرح های پذیرفته شده و میزان مشارکت مرکز با هماهنگی ارائه دهنده و در کارگروه مستند انجام می‌شود.

 

8- طرح های پذیرفته شده علاوه بر اطلاع رسانی به ارائه دهنده از طریق ایمیل، در سایت مرکز با اعلام عنوان طرح، عوامل اصلی، خلاصه داستان (لاگ لاین) و در صورت موافقت فیلمساز، تریلر ارائه شده، اطلاع رسانی عمومی خواهد شد.

 

9- طرح‌هایی که توسط شورا پذیرفته نشده است از طریق ایمیل به اطلاع ارائه دهنده خواهد رسید و مجدد بررسی نخواهد شد.

 

10- تهیه‌کنندگان طرح‌های پذیرفته شده ملزم به ارائه فرم امضا شده رضایت‌نامه سوژه‌ها و رضایت‌نامه مالکین مکان‌های فیلمبرداری هستند.

* فرم رضایت سوژه و فرم رضایت مالک مکان فیلمبرداری در سایت مرکز قابل دانلود است.

 

11- تهیه‌کنندگان طرح‌های پذیرفته شده، در طول مدت تولید مستند ملزم به ارائه یک نسخه از قرارداد عوامل اصلی (کارگردان، فیلمبردار، صدابردار، آهنگساز، نویسنده، تدوینگر) به مرکز هستند.

* نسخه خام و اولیه قرارداد عوامل از سایت مرکز قابل دریافت است.

 

 

12- مرکز طرح ارائه شده‌ای که کارگردان آن در حال تولید مستند دیگری برای مرکز باشد را بررسی نمی‌کند.

 

13- مرکز طرح ارائه شده‌ای که تهیه‌کننده آن در حال تولید حداکثر سه مستند برای مرکز باشد را بررسی نمی‌کند. در بررسی پیشنهاد طرح‌های دوم و سوم یک تهیه‌کننده، بنای مرکز بر مشارکت کمتر است و بایستی تهیه‌کننده آورنده سهم بیشتری از منابع تولید باشد.

 

14- طرح‌های فیلمسازانی که در کارگاه‌های آموزشی مرکز شرکت کرده باشند خارج از نوبت بررسی خواهد شد.

 

15-  در شرایط مساوی طرح هایی که کارگردان و تهیه‌کننده متفاوت داشته باشند برای مرکز اولویت خواهند داشت.

 

16-  طرح‌هایی که به صورت مشارکتی با سایر نهادها و ادارات ارشاد استانها در مرکز تولید می‌شود شامل طی مراحل فوق نخواهد بود و تابع توافقی است که بین مرکز و نهاد سرمایه گزار صورت می‌گیرد. همینطور طرح‌هایی که از سوی مرکز به فیلمسازی پیشنهاد شود لزوما دربرگیرنده همه مراحل ذکر شده این آیین‌نامه نیست.

 

17- تولید طرح‌هایی که آورندۀ آن علاوه بر صلاحیت‌های عمومی، امکان ویژه‌ای برای پخش در بازارهای جهانی و جذب سرمایه از نهادها و یا موسسات فرهنگی بین‌المللی داشته باشد ممکن است بدون طی تشریفات این آیین نامه تصویب شود.