اگر ما بیکار بنشینیم، آیندگان چطور این روزها را ببینند؟
معصومه کیانی کارگردان مستند «سکانس آخر» با ابراز علاقهمندی برای ثبت آنچه این روزها و در جنگ شاهدیم گفت: اگر ما مستندسازان وظیفه نشان دادن و به تصویر کشیدن وقایع و تلاش مردم را بر عهده نگیریم، پس وظیفه کیست؟
به گزارش روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، معصومه کیانی، مستندساز و نویسنده، درباره ضرورت مستندسازی در شرایط کنونی گفت: در شرایطی که ما در آن هستیم، ما نیز مانند همه مردم دچار ترکیبی از احساسات بیم، ترس و ناامیدی بوده و برای کشورمان نگرانی داریم. اما در همین شرایط بغرنج، عدهای هستند که زحمت میکشند ولی تلاششان دیده نمیشود؛ عدهای آسیب میبینند و رنجشان پنهان میماند و عدهای نیز به دیگران امید میدهند تا بتوانند دوام بیاورند، اما دیده نمیشوند. در این میان، اگر ما مستندسازان وظیفه نشان دادن و به تصویر کشیدن این آدمها را بر عهده نگیریم، پس وظیفه کیست؟
وی در ادامه افزود: اگر من و دیگرانی مانند من که میتوانند در این شرایط فکرشان را متمرکز کرده و آن را به تصویر تبدیل کنند، بیکار بنشینیم، آیندگان چگونه باید این وقایع را ببینند؟ اینها هموطنان ما هستند و اگر ما رنج و تلاششان را ثبت نکنیم، هرگز در تاریخ دیده نخواهند شد. به عنوان مثال، نیروهای هلالاحمری که جان خود را به خطر انداخته و وسط ماجرا هستند، باید دیده شوند تا کسانی که در آن محل حضور ندارند، بتوانند بعدها با مشاهده تصاویر ببینند که این افراد چگونه جانشان را کف دست گذاشتند.
کارگردان مستند «سکانس آخر» درباره تجربه شخصی خود در شرایط بحرانی توضیح داد: من همین الان هم بیکار ننشستهام، اما بر اساس تجربه شخصیام، این بار خیلیها عقب نشستهاند. نگاه من به این موضوع کاملاً انسانی است؛ هر جانی که از بین برود و هر انسانی که بمیرد، باید از منظر انسانیت دیده شود. من با جنبه سیاسی ماجرا کاری ندارم و صرفاً از زاویه انسانی به آن نگاه میکنم. آدمهایی که در این شرایط پای کار میآیند، جسارتشان بسیار جای تبریک و آفرین دارد، اما نگرانکننده است که در این جنگ در مقایسه با جنگ قبلی (۱۲ روزه)، آدمهای بسیار کمتری پای کار آمدند و من علت دقیق آن را نمیدانم.
این نویسنده با تشریح چالشهای ساخت مستند در فضای فعلی گفت: ما در جنگ ۱۲ روزه به اندازه الان دشواری نداشتیم. آن زمان هم ملاحظاتی بود، اما نه به شدتِ اکنون. در حال حاضر شرایط امنیتیتر است؛ البته شاید از این جهت که در هر کشوری وقتی جنگ روانی شدیدی حاکم میشود و تحریفهای مختلفی صورت میگیرد، سیستم حفاظتی و امنیتی شدیدتر میشود، این موضوع طبیعی باشد؛ اما به هر حال کار را بسیار سخت کرده است. اکنون به دلیل خطرات امنیتی و جانی، دشواری این جنگ بسیار بیشتر از جنگ ۱۲ روزه است و به سختی میتوان کار کرد.
کیانی در پایان درباره سوژههای مورد نظر خود در این بحران تأکید کرد: در فیلم قبلیام که در زمان جنگ ۱۲ روزه ساخته شد، بحث صلح و انسانیت مطرح بود و اکنون نیز همین دغدغه را دارم. طبق سبقه کاریام، معتقدم اصالت این سرزمین بر پایه انسانیت است. فارغ از تمام معادلاتی که در بحثهای سیاسی جابهجا میشود، من میخواهم از آدمهایی بگویم که اصلاً دیده نمیشوند؛ آدمهایی که هر کسی در هر جای دنیا آنها را ببیند، قطعاً دلش به درد میآید. در مستند « سکانس آخر» کودکانی بودند که اصلاً نمیدانستند چرا جنگ شده است و اکنون نیز شرایط همان است، با این تفاوت که وضعیت بسیار بغرنجتر شده است.