پژوهش، مهم‌ترین وجه تمایز مستند و انیمیشن است
ربابه روحی، مستندساز و کارگردان انیمیشن، پژوهش را مهم‌ترین وجه تمایز مستند و انیمیشن دانست و گفت مستندساز برای رسیدن به حقیقت، گاه سال‌ها یک سوژه را دنبال می‌کند؛ فرآیندی که به گفته او، در انیمیشن معمولا زمان کمتری می‌طلبد.
به گزارش روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، ربابه روحی، کارگردان مستند و انیمیشن، ظرفیت مستند را برای پرداختن به مسائل اجتماعی، محیط‌زیستی، اقتصادی و دیگر موضوعات، مناسب‌تر دانست و گفت: مستند، ظرفیت بیشتری برای پرداختن به موضوع‌های گوناگون دارد. در این گونه سینمایی، فرصت بیشتری برای پرداختن به سوژه‌ها فراهم است و طبیعتا نمایش آثار در تلویزیون و توجه جشنواره‌ها به آن‌ها، امکان دیده‌شدن مستندها، به‌ویژه از سوی عموم مردم، را افزایش می‌دهد. این در حالی است که انیمیشن معمولا زمان کوتاه‌تری دارد و اکران آن در جشنواره‌ها بیشتر با مخاطبان تخصصی و محدودتر همراه است.
وی ادامه داد: ساخت مستند با چالش‌های متعددی همراه است؛ از جمله تأمین بودجه و امکانات، میزان همراهی سوژه، برخی محدودیت‌های موجود و زمان طولانی تولید. برای نمونه، ساخت مستند «جیران» هشت سال به طول انجامید.
کارگردان انیمیشن «یک روز آفتابی» در مقایسه چالش‌های مستندسازی و انیمیشن‌سازی بیان کرد: در مستند، برای به تصویر کشیدن سوژه‌ها محدودیت‌هایی وجود دارد؛ از همراهی خود سوژه گرفته تا شرایط، اقتضاءها و چارچوب‌هایی که در مسیر تولید اثر شکل می‌گیرند. به همین دلیل، بیشتر به سمت ساخت مستندهای پرتره گرایش پیدا کردم تا پرداختن به موضوع‌های اجتماعی که با حساسیت‌ها و دشواری‌های بیشتری همراه هستند.
روحی افزود: در مقابل، انیمیشن با محدودیت‌های کمتری روبه‌رو است و کارگردان آزادی عمل بیشتری برای پرداختن به موضوع‌ها دارد. به همین دلیل، می‌توان دغدغه‌ها و ایده‌های ذهنی را با موانع کمتری در قالب انیمیشن به تصویر کشید.
وی درباره سوژه تازه‌ترین مستند خود توضیح داد: بررسی وضعیت دامداران سنتی و صنعتی و شیوه فعالیت آن‌ها را در شرایط امروز مورد توجه قرار داده‌ام. بخشی از دامداران سنتی در سال‌های اخیر با مشکلاتی همچون خشکسالی، کمبود خوراک دام، گرمای هوا و کمبود منابع آبی مواجه شده‌اند و برخی نیز در نتیجه این شرایط، فعالیت خود را متوقف کرده‌اند.
ربابه روحی در پایان، با اشاره به تفاوت‌های پژوهش در مستند و انیمیشن، گفت: پژوهش در مستند معمولا زمان بسیار بیشتری می‌طلبد. گاهی یک سوژه سال‌ها زمان مستندساز را به خود اختصاص می‌دهد، زیرا هدف، کشف زوایای پنهان موضوع و رسیدن به حقیقت است. اما در انیمیشن، معمولا فیلمنامه ساختار ساده‌تری دارد و فرآیند پژوهش، در مقایسه با مستند، زمان کمتری نیاز خواهد داشت.
منبع: خبرگزاری پانا
