مردی که خسته نمی‌شد/ یادداشت مصطفی شوقی درباره یک مستند
مصطفی شوقی روزنامه‌نگار، تهیه‌کننده و کارگردان سینمای مستند در یادداشتی درباره مستند «نابغه»، بخشی از ویژگی‌های شخصیتی شهید حسن طهرانی مقدم را یادآوری کرده است.
به گزارش روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، مصطفی شوقی، مستندساز در یادداشتی برای فرهیختگان نوشت: آن روز صبح با جمعی برای یک همایش، خوشحال و خندان مثل بچه‌هایی که به اردو می‌روند، به مشهد می‌رفتیم. از هواپیما که پیاده شدیم تلفنم را از حالت پرواز درآوردم که بلافاصله همسرم زنگ زد، متعجب شدم. او نیز نگران و حیرت‌زده بود. توضیح داد لحظه‌ای بعد از تماس خداحافظی‌ام در داخل هواپیما، صدای مهیبی شنیده و دودی بلند را از بالکن خانه دیده. خانه ما در منتهی‌الیه غرب تهران است. پس از آن بارهاوبارها تماس گرفته و دیگر این آخری‌ها رمقی نداشته تا اینکه پاسخ دادم. آن روزها مثل امروز شبکه‌های اجتماعی رونق نداشت؛ 21 آبان 1390، انفجاری بزرگ در یکی از پادگان‌های نظامی کشور رخ‌داده بود و تهران را لرزانده بود. ساعتی بعد اما عکسش منتشر شد، در لحظه اول او را آشنا دیدم. یکی از همراهان نیز که با هم دوستی داشتیم گفت او را شناختی؟ گفتم خیلی آشناست. گفت حسن طهرانی‌مقدم؛ کسی که موشک می‌سازد. او را شناختم نه با این عنوان که با خاطره‌ای خاص و خیلی خنده‌دار که نشان از خاکی بودن و باحال بودنش بود. «حاج حسن» که در یک روز تابستانی مهمانمان بود و به همراه عده‌ای دیگر با هم ورزش کرده و کلی خندیده بودیم؛ اما حتی نمی‌دانستیم چه‌کاره است. سال‌ها بعد اما درباره حسن طهرانی‌مقدم کتاب، فیلم و مستند زیاد ساخته شده است. اما یک مسئله همیشه درباره او و برخی از هم‌دوره‌ای‌هایش ذهنم را درگیر کرده؛ چطور و چگونه توانسته‌اند؟ در کشوری که خیلی خود تحقیری وجود دارد؟! چرا دیگران نمی‌توانند؟
شاید هنوز ابعاد کارهای امثال طهرانی‌مقدم‌ها معلوم نباشد؛ حتی اگر برخی شاهکارهای آن‌ها را در ماجراهای اخیر دیده باشیم؛ رقص ستاره دنباله‌دار موشک‌های ایرانی در آسمان فلسطین اشغالی و اصابت‌های برق‌آسای آن بر خصم. اگر این روزها تصویر ایران قوی را می‌بینید قطعاً بخشی از آن به‌خاطر حسن طهرانی‌مقدم و بچه‌هایش است.
طهرانی‌مقدم و کسانی مثل او بچه همین آب‌وخاک هستند و شاید مثل خیلی‌های دیگر اگر انقلاب نمی‌شد درس می‌خواندند و مهندس می‌شدند یا بالاخره کار می‌کردند؛ اما یک‌چیز آن‌ها را متبلور کرد که بالاتر از هر ماجرایی است؛ انقلاب اسلامی و خمینی بزرگ. راستش این نقص بزرگی است که درباره روح‌الله انقلاب اسلامی و اثر آن بر جوانان ایران و منطقه کمتر حرف زده‌ایم. اینکه رهبری فرهمند و سخنان ساده و بدون آلایش این مرد بزرگ در عصر مدرن چه ذهن‌هایی را آزاد کرد و جرئت طوفان به آن‌ها داد. همین حسن طهرانی‌مقدم را که بچه تهران است از یک بسیجی ساده رساند به بزرگ‌ترین سازنده ابزارهای پیچیده برای دفاع میهن. حاج رمضان بچه یک تاجر محلی در شهر سنقر کرمانشاه را تبدیل کرد به مسئول پرونده فلسطین و فرمانده بزرگ و شجاع قاسم سلیمانی از قنات ملک کرمان را کابوس ابرقدرت‌ها کرد. انقلاب خمینی توانست روح سرکش و بی‌قرار جوانان ایران را در مسیر تعالی و بزرگ‌شدن قرار دهد؛ هر کس به‌اندازه‌ای و سهمی که از این قصه دارد.
ساسان فلاح‌فر روحانی فیلمساز بی‌قراری است. همین خودش در دنیای آخوندی هزار تا ماجرا دارد. او سال‌هاست درباره هوافضا و حاجی‌زاده و طهرانی‌مقدم و کارهایشان فیلم می‌سازد؛ روزی از سوژه‌ای خاص با فرم جنجالی برایم گفت؛ مسیر طهرانی‌مقدم شدن! برای یافتن این چگونگی باید به راه می‌افتادیم. نتیجه‌اش؛ مستندی به نام «نابغه» با کارگردانی ساسان فلاح‌فر و تهیه‌کنندگی حقیر. «نابغه» در واقع راهی است که خمینی بزرگ پیش روی طهرانی مقدم‌ها گذاشت را به‌صورت یک سلسله روایت‌های متوالی و به‌هم‌پیوسته مثل همایش‌های «تد» برایمان بازگو می‌کند. روزی که کار داشت به عمل می‌آمد به ساسان گفتم این مستند در واقع مسیر «شرکت دانش‌بنیان نظامی، علمی و عقیدتی» نظام جمهوری اسلامی با فرماندهی حسن طهرانی‌مقدم را به ما نشان می‌دهد. خامنه‌ای شهید، رهبر و مرشد این مسیر است و در برخی امور بادقت نظر بی‌نظیر راه را نشان می‌دهد.
در مستند نابغه می‌بینیم حسن طهرانی‌مقدم خسته نمی‌شود، او جست‌وجوگر است، متخصص و طرف‌دار علم است، با آن روحیه داش‌مشتی تهرانی، حتی وقتی که با روس‌ها و چینی‌ها و کره‌ای‌ها می‌نشیند بر آن‌ها غلبه می‌کند. سازنده است؛ تجربه می‌کند، شکست می‌خورد و بازهم شکست می‌خورد؛ اما پیروز می‌شود و در کنار همه این ماجراهایش متوکل به خدا و ائمه معصومین (ع) است. عارفی است برای خودش، باصفا و بی‌آلایش. وقتی تست موشک موفق می‌شود به پهنای صورت اشک می‌ریزد و نام خانم فاطمه الزهرا (س) را به زبان می‌آورد و این صحنه همه ماجراست. نابغه با تیمش رفیق است، دو رو نیست. بی‌مرام نیست. نیروی انسانی برایش مهم است؛ تکه کلامش «بچه‌ها»ست و این‌قدر قشنگ این را می‌گوید که دوست داشتی از «بچه‌هایش» باشی.
«نابغه» متقاضی جضور در بیستمین جشنواره «سینماحقیقت» است.
منبع: فرهیختگان
