سه شنبه 19 اسفند 1399
|
اخبار مرکز ، فیلم های تجربی |
مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی ، مامان ، آرش انیسی
نگاهی به فیلم مامان
تصویری تازه از مادر ایرانی

«مامان» نخستین فیلم آرش انیسی در سی و نهمین جشنواره فیلم فجر روی پرده رفت و سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن را برای رویا افشار به ارمغان آورد.
محدثه واعظیپور در یادداشتی که در ایران آنلاین منتشر شده است، نوشت: «مامان» نخستین فیلم آرش انیسی در سی و نهمین جشنواره فیلم فجر روی پرده رفت و سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن را برای رویا افشار به ارمغان آورد. فیلم، تصویری تازه از زن- مادر ایرانی ارائه میدهد و از این منظر، قابل توجه و تماشایی است. فیلم، برای نخستین بار در سینمای ایران، وجهی از شخصیت زنانه را بازتاب میدهد که کمتر انعکاسی در سینما و تلویزیون داشته است. در «مامان» با زنی مواجهیم که سرپرست خانواده است و این ویژگی، روحیه مادرانه و زنانه او را تحت تاثیر قرار داده است. او در کوران حوادث بزرگ اجتماعی، تغییر و تحولاتی را پشت سر گذاشته و در نهایت برای امرار معاش، حرفهای مردانه انتخاب کرده است. مسیر زندگی نسرین (رویا افشار)، طوری بوده که او را محتاط، حساس و نامتعادل کرده است. فیلم به خوبی، این فروپاشی درونی، وسواس بیمارگون و بیقراری را نمایش میدهد. با وجودی که شخصیت مامان، گاهی غیرقابلتحمل و غیردوست داشتنی میشود، اما روایت واقعگرایانه فیلم، باعث میشود تماشاگر تا انتها «مامان» را دنبال کند.
نخستین فیلم بلند آرش انیسی، بازیهایی قابل توجه دارد که در ایام جشنواره درباره آنها صحبت شده و در اکران عمومی، بیشتر دیده خواهد شد. اما به دلیل محوریت شخصیت مامان، بازی رویا افشار بیش از بقیه به چشم میآید. افشار که پس از سالها فرصت ایفای نقشی چند بعدی و پیچیده را به دست آورده، فراز و فرودهای این شخصیت را به خوبی انعکاس داده است. در بازی او، ترسها، شادیهای شکننده و یاس همیشگی که با چنین زنی، همراه است دیده میشود. بدون این که شخصیت مامان، غیرقابل باور یا تصنعی به نظر برسد. بخش مهمی از فیلم، بر پایه رابطه مادر و سه پسرش طراحی شده و بازی خوب بازیگران، به ویژه امیر نوروزی و عرفان ابراهیمی، این رابطه پر از عشق و سوتفاهم را عینیت بخشیده است.
بسیاری از فیلمسازان ایرانی، نگاهی توام با ستایش به شخصیت مادر در آثارشان داشتهاند. در فیلم «مادر» (علی حاتمی) مادر (رقیه چهرهآزاد) ستون اصلی و نمادی از وطن است. در «میم مثل مادر» (رسول ملاقلیپور) مادر تجلی و تبلور ایثار است، در «زیر پوست شهر» (رخشان بنیاعتماد) مادر برای حفظ خانواده از همه طوفانها، یک تنه میجنگد. نسرین در «مامان» همه این کارها را به شیوه خودش انجام داده و این نقطه تمایز او با همه مادران سینمای ایران است. در سکانسهایی که انتخابهای مادر، فرزندانش را به دردسر میاندازد، او به شیوه خودش در حال آبروداری و آیندهنگری است و این تناقض، موقعیتی غریب برای مامان و پسرانش ایجاد کرده است.
مادر این فیلم، دور از شمایل ستایششدهای که در اغلب فیلمهای سینمایی دیدهایم، محصول یک دوره است. محصول دگرگونیهای اجتماعی و تلخکامیهای فراوان در زندگی فردی. این مادر، با همه تفاوتهایی که با تصویر آرمانی زن- مادر ایرانی دارد، به یاد میماند. فیلمساز جرات میکند زوایایی تاریک از شخصیت و رفتارهای یک مادر را به تصویر بکشد، مادری که اگرچه تداعی کننده تصویر مطلوبمان از زنانگی و مادرانگی نیست، اما انعکاسی از تراژدی زندگی زنانی است که عشق و خوشبختی از آنها دریغ شده است.
فیلم سینمایی مامان محصول مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی است و در سی و نهمین جشنواره فیلم فجر روی پرده رفت.