اگر «مشق شب» دیده می‌شد، «مشق امشب» ساخته نمی‌شد

اگر «مشق شب» دیده می‌شد، «مشق امشب» ساخته نمی‌شد

نشست نقد و بررسی فیلم سینمایی «مشق امشب» با حضور کارگردان، عوامل فیلم، اصحاب رسانه و علاقمندان در پردیس سینمایی چارسو برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، مهران نعمت‌اللهی یکی از کارگردانان فیلم، مریم پناهی فعال اجتماعی حوزه کودکان کار و خیابان و شهرزاد امیرشاه‌کرمی منتقد سینما، در این مراسم حضور داشتند. 

مهران نعمت‌اللهی کارگردان «مشق امشب» در ابتدای نشست از گروه سینمایی هنر و تجربه تشکر کرد و گفت: از اینکه این فرصت را در اختیار «مشق امشب» قرار دادید سپاسگزارم. «مشق امشب» یکی از موفق‌ترین مستندهای دهه اخیر بود و زحمات چند ساله من و اشکان نجاتی دیگر کارگردان فیلم، به نتیجه رسید. از اینکه تماشاگر تا انتها فیلم را تماشا کرد بسیار خوشحالم. 
وی به دلیل اصلی ساخت این فیلم اشاره کرد و افزود: یکی از دلایل اصلی من برای ساخت این اثر، علاقه به آقای کیارستمی بود. کیارستمی یک کارگردان غیرقابل تکرار، مولف و جلوتر از زمان خودش است. در تمام آثارش روحی دمیده که باعث شده کارها همیشه زنده باشند و هیچ وقت کهنه نشوند. اهمیت به زندگی در تمام فیلم‌هایش دیده می‌شود. در کنار علاقه به کیارستمی می‌خواستم نقدی بر نظام آموزشی داشته باشم. 

این کارگردان با تاکید بر اینکه مستند «مشق شب» در سال 67 میتوانست اتفاق خوبی برای نظام آموزش و پرورش رقم بزند بیان کرد: اگر در آن زمان به دغدغه‌های این فیلم توجه می‎شد در حال حاضر شاهد نظام آموزشی فعلی نبودیم. «مشق شب» برشی تاریخی از نظام آموزشی است. هر کسی دغدغه‌مند است این دو فیلم را ببیند. 

نعمت‌اللهی با اشاره به نحوه انتخاب کودکان و کار با آنها گفت: با کودکان در فیلم تمرین نمی‌شد و آنها در لحظه پاسخ می‌دادند. نسل امروز به همین اندازه رک، شفاف و آگاه هستند. پاسخ‌هایی که از کودکان کار می‌گرفتیم بسیار متفاوت و عمیق بود و آن هم به دلیل شرایط زندگی آنهاست که خیلی زود وارد جامعه شدند. 

این هنرمند تصریح کرد: این کودکان باید مورد توجه قرار بگیرند و برایشان فضایی فراهم شود تا کودکی کنند. ما قصد داشتیم با ساخت این مستند تلنگری بزنیم و به همه بگوییم این کودکان باید در فضای مناسب به کودکی بپردازند. 

وی ادامه داد: معتقدم «مشق امشب» تکلیف امروز ماست. اگر تکالیفمان را درست انجام ندهیم آیندگان به ما نمره خوبی نخواهند داد. امیدوارم آیندگان درباره «مشق امشب» بیشتر صحبت کنند. ما در برابر تمام کودکان و بخصوص کودکان کار مسئولیم. 

وی یادآور شد: اولین چیزی که کودک نباید از آن محروم باشد آموزش است. کودکان محیط و فضا ندارند تا کودکی کنند. 

کارگردان «مشق امشب» با اشاره به اینکه در این فیلم فقط تلاش کرده است تا بخشی از مشکلات کودکان بخصوص مشکلات کودکان کار را نشان بدهد افزود: فشاری که بچه‌های کار در زندگی تحمل می‌کنند و زندگی پرمشقت آنها، بصورت کامل قابل نشان دادن نیست و پرده سینما تحمل این مشکلات را ندارد.

وی با تاکید بر اینکه یکی از وظایف سینماگران و بخصوص سینمای مستند نشان دادن مشکلات است گفت: ما به عنوان سینماگر و مستندساز باید پرسشگری و مطالبه کنیم. وظیفه ما گفتن است چرا باید کسی که بدنبال شفافیت موضوعات است و پرسشگری و کنشگری می‌کند از جامعه حذف شود. 

نعمت اللهی با اشاره به اینکه بخشی از فیلم به کودکان طبقه متوسط اشاره می‌کند افزود: نباید کودکان را در  مسائل سیاسی و ایدئولوژیک دخالت بدهیم زیرا انرژی آنها را هدر می‌دهیم.

وی ادامه داد: نسل امروز و بچه‌های امروز کاملا به جامعه و پیرامون خود آگاه هستند و بصورت شفاف و رک خواسته‌ها و نظرات خود را مطرح می‌کنند و باید به حرف آنها گوش داد.

شاه‌کرمی منتقد سینما نیز به دو واژه بازخوانی و فراخوانی دو مستند «مشق شب» و «مشق امشب» اشاره کرد و گفت: بازخوانی کردن شامل گذر زمان است. از «مشق شب» سه دهه گذشته و در کشور تغییرات سیاسی و اجتماعی و فرهنگی صورت گرفته است حالا «مشق امشب» آن اثر را بعد از 30 سال دوباره بازخوانی می‌کند. از نظر بینامتنی باید دید این دو اثر چگونه با یکدیگر گفتگو می‌کنند و «مشق امشب» چگونه می‌تواند پا را فراتر بگذارد و چه مولفه‌هایی را در گذر زمان نشان می‌دهد.

وی ادامه داد: «مشق شب» دو مشکل عمده نظام آموزشی و خانواده را به تصویر کشیده است. جامعه‌ای را نشان می‌دهد که ایدئولوژی بر آن حاکم است. 30 سال بعد، آقای نعمت‌اللهی با همان پلان‌ها در صف مدارس نشان می‌دهد که ساختار همان است و فقط فرم تغییر کرده است.