روزی روزگاری کرونا/ یادداشت روزنامه سازندگی درباره «ماجرای سال آخر»
تماشای «ماجرای سال آخر» حسی دوگانه در مخاطب برمی‌انگیزد. بیننده هم هراسناک و اندوهگین، گذشته‌ای را مرور می‌کند که با همه تلخی‌هایش فراموش کرده، هم ماجرای قرنطینه و آموزش کودکان را که یکی از مهمترین بحران‌های زمان شیوع ویروس کرونا بود، از منظر کادر آموزش می‌بیند.
به گزارش روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، شیوع ویروس کرونا، قرنطینه چند ماهه، تعطیلی کسب و کارها، دوری از جمع‌های خانوادگی و دوستانه و ... حالا به یک خاطره دور تبدیل شده است. در فراز و نشیب‌های زندگی امروز، به یاد آوردن آنچه در فاصله سال‌های 1398 تا 1402 زندگی جمعی مردم جهان را مختل و با بحرانی جدی روبرو کرد، آنقدر هراس آور است که بسیاری از ما ترجیح می‌دهیم آن روزها را به یاد نیاوریم. مهدی جبین‌شناس در «ماجرای سال آخر» روزهای پایانی فعالیت مادرش به عنوان معلم دبستان را به تصویر کشیده است. خانم سالم، به دلیل شیوع ویروس کرونا خانه نشین شده و مجبور است برای تدریس و ارتباط با شاگردانش، از خودش فیلم بگیرد، اما فیلم گرفتن برای او ساده نیست و همین مسئله، او را در محیط کاری‌اش با مشکل روبرو کرده است.
تماشای «ماجرای سال آخر» حسی دوگانه در مخاطب برمی‌انگیزد. بیننده هم هراسناک و اندوهگین، گذشته‌ای را مرور می‌کند که با همه تلخی‌هایش فراموش کرده، هم ماجرای قرنطینه و آموزش کودکان را که یکی از مهمترین بحران‌های زمان شیوع ویروس کرونا بود، از منظر کادر آموزش می‌بیند. فیلم به واسطه شخصیت اصلی، همدلی برانگیز شده و احساسات بیننده را درگیر می‌کند. خانم سالم، که از نسل قدیمی آموزگاران است نمی‌تواند به سادگی با روش بر خط (آنلاین) تدریس همراه شود. بحران در این مستند، سه ضلع دارد که هر کدام درگیر وضعیت پریشان آموزش برخط هستند. والدین، معلمان و مدیر مدرسه. هر کدام از اضلاع این مثلث حق دارند، اما کرونا، ویژگی‌های زندگی اجتماعی را مختل کرده و فیلم روایت این اختلال و پیامدهای منفی حاصل از آن است.
مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی از سال 98 با شیوع کرونا، تمهیدی اندیشید تا اغلب مستندسازانی که تمایل داشتند در این باره فیلم ساخته و این دوره را ثبت سندی کنند، بتوانند پشت دوربین باشند. فیلم‌های زیادی درباره کرونا ساخته و در جشنواره «سینماحقیقت» روی پرده رفتند که «ماجرای سال آخر» یکی از بهترین‌های آنهاست. نکته جذاب فیلم، تلاش برای نمایش وجوه مختلف فردی و اجتماعی آن چیزی است که کرونا ایجاد کرد. تعطیلی مدارس و مراکز آموزشی، ضربه زدن به نظام آموزشی و فقدان‌های مرگبار متعدد. سکانس‌هایی از فیلم به شخصیت‌های عزادار و تنهایی اختصاص دارد که حتی در سوگ، رها شده هستند. با وجودی که فیلمساز در انتهای فیلم راز خانم سالم را فاش می‌کند، اما در مسیر روایت مشکل شخصیت، کمتر به خلوت او نزدیک می‌شود. شاید فیلم از این منظر لطمه خورده است، شخصیت خانم سالم در کنار همسر و پسر و همکارانش در محیط کار تعریف می‌شود و حتی اگر معضلی که پدر به آن اشاره کرده وجود داشته باشد، آن را از زبان مادر، در حالتی شاد و بدون اندوه می‌شنویم. نزدیک شدن به دنیای این زن، پرتره او را کامل‌تر می‌کرد.
«ماجرای آخر سال» در پانزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» اکران و تندیس بهترین موسیقی را به دست آورد. فیلم مهدی جبین شناس در جشنواره‌های مختلف روی پرده رفته و با اقبال مواجه شد. این مستند، جایزه برنده بهترین کارگردانی از هشتمین جشنواره فیلم شهر، جایزه بهترین فیلم از پنجاه و سومین جشنواره فیلم رشد و جایزه بهترین تدوین از شانزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم جیپور هند را دریافت کرده است.
«ماجرای آخر سال» پس از نمایش در پنج شهر هند در جشنواره «بمبئی» که از 26 خرداد آغاز شده و تا یک هفته ادامه دارد، به سیزدهمین جشنواره بین‌المللی کامبوج می‌رود. نکته جالب درباره عوامل این مستند، حضور نسیم مرعشی نویسنده و روزنامه‌نگار به عنوان نویسنده در این مستند است. حسام اسلامی، کارگردان و تهیه‌کننده سینمای مستند، همسر مرعشی، تهیه‌کننده «ماجرای آخر سال» است.
منبع: روزنامه سازندگی